چهارگانه

گاهی ما انسان ها فقط به فکر افزایش منطقه ی زندگی خود هستیم و توجهی به این موضوع نمی کنیم که این منطقه ای که ما آن را نابود می کنیم پیش از ما گیاهان و جانورانی در آن سکنی گزیده اند و فعالیت ما باعث نابودی آن ها می شود و این بی احتیاطی ما آن ها را رو به انقراض کشانده است و امروزه ازبعضی از آنها دیگر هیچ خبری نیست و یا تعداد آنها به قدری کم شده است که در خطر انقراض قرار گرفته اند. به همین دلیل است که     IUCN  (اتحادیه ی بین المللی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی) که هم اکنون نام آن به TWCU اتحادیه ی جهانی حفاظت تغییر کرده است در صدد بر آمد که جلوی این نابودی را بگیرد واین موجودات زنده را از خطر نابودی نجات دهد . برای همین مناطق زندگی آنها را بسته به موقعیت و دست نخورده بودن آن در شش کلاس قرار است. ولی ایران فقط چهار منطقه آن  را داراست.                                                      

تا به حال باید در نزدیکی محل زندگی و یا در هنگام مسافرت با تابلوهای  محیط زیست که روی آن عبارت هایی نظیر پارک ملی ، پناهگاه حیات وحش ، منطقه ی حفاظت شده و … نوشته شده ، مواجه شده باشید. آیا از خودتان پرسیده اید این عبارات چه معنایی دارد. از این پس در بخش چهارگانه ی ایران به استان های شما سر می زنیم واین مناطق را معرفی می کنیم اما قبل از آن باید این عبارات را توضیح دهیم.                    

                                                                                                                                              ذخیرگاه های طبیعی است که شامل دو بخش است. اولی ذخیرگاه محدود شده و IUCN اولین کلاس

 پژوهشی و دومی مناطق مهار نشده و ناآرام. منطقه ای را که اولی تشکیل می دهد محدودیت ندارد و می تواند ساحل یا دریا و یا خشکی باشد تنها چیزی که مهم است وسعت کافی منطقه و بکر و دست نخورده بودن آن است.  یعنی گیاهان  دارای رشد اولیه در آن وجود داشته باشد.این منطقه باید  استثنایی باشد یعنی گیاهان استثنایی (یونیک) و دارای تنوع ، را در خود جای داده باشد. دارای سیمای زمین شناسی و فیزیوگرافی خاص باشد. ولی دومین منطقه برای پاسخگویی به نیاز مردم منطقه دایر شد ، برای پاسخگویی به اکوتوریسم ( توریسم متکی به طبیعت یا توریسم متکی به حفظ روابط اکولوژیکی طبیعت) از هر اکوسیستمی می توان استفاده کرد ولی از جمله خصوصیات آن وجود وسعت زیادش است این منطقه به استفاده ی معنوی انسان اختصاص دارد. که متأسفانه این منطقه ها  در ایران وجود ندارد.                                                                                                                         دومین کلاس، پارک ملی است که معیار انتخاب آن ازاین قرار است :                                              اول معرف بیوم طبیعی باشد یعنی خشکی ساحلی دریایی کویری کوهستانی جنگلی تالابی و .. باشد. دوم دارای وسعت و یکپارچگی کافی برای برخورداری از هر تنوع زیستگاهی باشد. وسعت پارک ملی از نظر این سازمان در خشکی ۱۰۰۰ هکتار و در جزیره ۱۰۰ هکتار است.  سوم دارای تراکم قابل توجهی از حیات وحش باشد.چهارم دارای گونه ی حیات وحش بارز ، حمایت شده ، کاریزما (متمایز) ، در خطر تهدید باشد . پنجم دارای گونه ها و اجتماعات گیاهی و جانوری نادر یا پدیده های غیر زنده نادر باشد مانند آخرین بازمانده ی جلگه های شمال یا بخش کوچکی از توسکا. ششم دارای آثار زمین شناسی ، دیرینه شناسی ، باستانی یا تاریخی با ارزش باشد و هفتم دارای نمونه هایی باشد که مشابه های آن از بین رفته باشد. هدف ساخت این پارک ها حفاظت و تفرج است.                                                                                                                                پارک ملی ارومیه ، بختگان ، بمو ، بوجاق ، پابند ، تندوره ، تنگ صیاد ، توران ، خبر ، خجیر ،ساریگل ، سالوک، سرخه‌حصار، کلاه‌قاضی ، کویر، کیاسر، گلستان، لار، نای‌بند از نمونه های پارک های ملی  ایران است.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 سومین کلاس اثر طبیعی است. گاهی اوقات  گونه ها ی منحصر به  فرد که تعداد آنها کم است در یک منطقه قرار می گیرند برای حفاظت از این گونه ها ، آن منطقه را جزو آثار طبیعی معرفی می کنند تا از آنها حفاظت شود. این منطقه ها طیف وسیعی را شامل می شوند نظیر غار ها ، دره ها ، تپه های شنی ، تنگه ، چشمه و … وسعت زیاد این منطقه مورد توجه نیست  ولی ارزش آموزشی این منطقه از تفرجی آن بیشتر است. 

فسیلی مراغه ، غار سهولان ، قله سبلان ، غار یخکان ، دهلران ، قله دماوند، لاله واژگون ، چشمه گلفشان پیر گل، قله تفتان ، سرو سیرچ ، غار قوری‌قلعه ، سوسن سفید ، سروهرزویل ، غار ماهی‌کور، غار چال نخجیر، خشکه داران، قلل سه‌گانه علم‌کوه، سیاه‌کمان، تخت سلیمان گنبدهای نمکین خرسین ، سرو ابرکوه  از نمونه های آثار طبیعی ملی ایران  است.

 

  چهارمین کلاس پناهگاه حیات وحش است. این پناهگاه بر عکس پناهگاه اول دست انسان باز است می تواند هر کاری که به نفع گونه ها و محیط زیست است در این منطقه انجام بدهد به عنوان مثال اگر نیزاری در یک تالاب آتش گرفت آتش را مهار کند این در صورتی است که در کلاس اول و بخش هایی از کلاس دوم انسان حق چنین کاری را ندارد. وسعت در این منطقه باید تا حدی باشد که دوره های حساس زیستی گونه را تأمین کند. و از ویژگی این منطقه باید گفت که گونه های این منطقه متنوع و متراکم هستند و تفرج دراین منطقه از ارزش پایینی برخوردار است                                             .                    .

آستارا (لوندویل) ، امیرکلایه ، انگوران ، بختگان ، بوروئیه ، بیستون ، توران ، جاسب، حیدری ، خارکو، خوش‌ییلاق ، دره انجیر و نی‌باز ، دز ، دشت ناز ، دودانگه ، راسبند ، روچون ، سرخان‌گل ، سلکه ، سمسکنده ، شادگان ، شیدور ، شیراحمد ، فریدون‌کنار ، قمیشلو ، کرخه ، کلاه قاضی ، کیامکی ، مهروییه ، موته ، میاندشت ، میانکاله ، نایبندان از نمونه های پناهگاه حیات وحش ایران است.

 

  پنجمین کلاس منظره های طبیعی- دریایی حفاظت شده است مانند شالیزار های مطوق در چین. در این کلاس رابطه ی انسان با طبیعت کاملاً موزون است اینجا تنها جایی است که فعالیت های انسان باعث از بین بردن طبیعت نمی شود.از آنجا که در این بخش انسان بر له  طبیعت است محصول طبیعت و محصول فرهنگ در آن یکی شده است. وسعت مهم نیست ولی خوشبختانه وسعت زیادی دارند و فقط جزایر می تواند آنها را محدود کند. چون نادر هستند بسیار حفاظت می شوند.این مناطق توریستی هستند و متأسفانه در ایران وجود ندارند.

   ششمین کلاس مناطق حفاظت شده برای مدیریت منابع است. این طبقه ی جدید و در سال ۱۹۹۰ برای حفظ محیط و تنوع زیستی  به وجود آمده است . از جمله شرایط این منطقه دست نخورده بودن دو سوم ناحیه و همگن نبودن و برخورداری از تنوع گونه ای زیاد است.

آبشار شیرگاه ، آبشار مارگون ، آق‌داغ ، ارژن و پریشان ، اُرس سیستان ، ارسباران ، اساس ، اشترانکوه ، البرز مرکزی ، الوند، انگوران ، باشگل ، باغ کشمیر ، برور، بلس‌کوه ، بهرام گور ، بوزین و مرحیل ، پولا، بیجار ، بیدوئیه ، بیستون ، تندوره ، تنگ بستانک ،تنگ صیاد ، توران ، جاجرود ، جرایر فرور ، جهان‌نما ، چهارباغ ، حرا ، حرارود گز ، حرای تیاب و میناب ، حرای خوران ، حرای نایبند ، حله ، خانگرمزا ، خیبوس و انجیل سی ، دز، دنا ، دینارکوه ، زاو بالا ، زاو پایین،  ساری‌گل ، سالوک ، سبزکوه ، سراج ، سرانی ،سرخ‌آباد ، سرولات و جواهردشت ، سفیدکوه ، سولک ، سیاه‌کشیم ، سیاه‌کوه ، سیاه‌رود رودبار ، شالو و مونگشت ، شیله ، شش‌رودبار ، شیمبار و حوزه دریاچه سد کارون ، قرخود ، قلاجه ، کالمند ، کبیرکوه ، کرخه ، کوه بافق ، کوه بیرک ، کوه پوزک ، کوه خامین ، کوه خیزوسرخ ، کوه دنای شرقی ، کوه دیل ، کویر ، گاندو ، گشت رودخانه و سیاه‌مزگی ، گنو ، لشگردر، لوه ، لیسار ، ماله گاله ، مانشت و قلارنگ ، مجموعه حرا (گابریک و جاسک) ، مراکان ، مند ، میان‌جنگل فسا ، میرآباد ، نای‌بند ، هامون ، هراز ،هرمود ، هزارجریب ، هفت‌شهیدان ، هفتادقله ، هلن ، واز ، ورجین از جمله مناطق حفاظت شده ی ایران هستند.

 

گاهی  گونه های کمیاب و خاص این مناطق حفاظت شده را نمی پسندند و در جایی زندگی می کنند که شرایط حفاظت را دارا نیست . برای حفاظت از این گونه ها آن منطقه را شکار ممنوع اعلام می کنند. شکار ممنوع به این معنی است که شکار گونه ی خاص در این منطقه ممنوع است و شکار آن پیگرد قانونی دارد.

Tags:

یک دیدگاه to “چهارگانه”

  1. H.N می‌گه:

    قرار تو اون دانشگاه همه لیسانس کاردانی بگیرند که بالای عکس ها نوشتید سال اول و دوم و سوم و چهارم.راستی نقاشی اولیه جالب تر بود رو دومی بیشتر کار کنید.

دیدگاهی بنویسید

:D :-) :( :o 8O :? 8) :lol: :x :P :oops: :cry: :evil: :twisted: :roll: :wink: :!: :?: :idea: :arrow: :| :mrgreen: