پالاس ایرانی | Persian Palas

سبزپرس – گروه محیط طبیعی: از میان یک هزار و ۱۲۷ گونه جانور مهره دار شناسایی شده در ایران، ۱۱ گونه در وضعیت “شدیداً در معرض خطر انقراض” یا “بحرانی” به ثبت رسیده اند.

به گزارش سبزپرس، در گزارشی که اخیراً دفتر حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست از وضعیت مهره داران ایران تهیه کرده، به غیر رده ماهیان، از تمامی رده های مهره داران دستکم یک گونه در وضعیت بحرانی (CR) قرار دارد.
از سوی دیگر، ۲۷ مهره دار دیگر نیز در وضعیت “در معرض انقراض” (EN) و ۳۲ گونه نیز در وضعیت “آسیب پذیر” (VU) قرار دارند.
در میان پستانداران، “دوپای فیروز” ، “حفار ایرانی” ، “گورخر ایرانی” ، “یوزپلنگ ایرانی” و “خرس سیاه” شدیدا در معرض خطر انقراض هستند که حفظ آنها نیازمند برنامه های مدون و جدی از سوی سازمان حفاظت محیط زیست است.
دوپای فیروز، گونه ای از جوندگان است که در دهه ۱۳۵۰ توسط یک دانشمند امریکایی در حوالی شهرستان “شهرضا” شناسایی و نام گذاری شد. از آن زمان تا کنون اطلاعات ناچیزی از این گونه در دسترس است. حفار ایرانی نیز در بین جوامع محلی با نام گورکن شهرت دارد.
در میان پرندگان، “درنای سیبری”، “کرکس پشت سفید” و “خروس کولی شکم سیاه” و همچنین “لاکپشت دریایی پوزه عقابی” از رده خزندگان در این فهرست و در وضعیت CR قرار دارند. “سمندر غارزی ایرانی” و “سمندر لرستان” نیز دوزیستان ایرانی در این وضعیت هستند.
هم اکنون سازمان حفاظت محیط زیست با همراهی سازمان های بین المللی نظیر برنامه عمران ملل متحد (UNDP) پروژه هایی را برای حفاظت “یوزپلنگ آسیایی”، “درنای سیبری” و “لاکپشت دریایی پوزه عقابی” در دست اجرا دارد. همچنین سازمان منطقه آزاد قشم نیز از اوایل دهه ۱۳۸۰ برنامه ای را برای حفاظت از سواحل تخم گذاری لاکپشت دریایی پوزه عقابی و حفاظت از این گونه اجرا کرده که انجام این طرح هنوز ادامه دارد.
اما تعداد گونه های پستانداری که در وضعیت EN قرار گرفته اند بیشتر است و گونه های “جرد زارودنی”، “ول کرمانی”، “سنجابک دم موشی ایرانی”، “حشره خوار شوش”، “خفاش شعیبی”، “نهنگ آبی”، “نهنگ خاکستری”، “نهنگ گوژپشت”، “هامستر طلایی” و “پلنگ” را شامل می شود.
همچنین گونه “فک خزری” که به عنوان کوچکترین گونه فک جهان شناخته می شود، پیش از این و در سال ۲۰۰۷ در رده آسیب پذیر قرار داشت اما در سال ۲۰۰۸ وضعیت این گونه به “در معرض انقراض” تغییر پیدا کرد.
“بالابان”، “اردک سرسفید”، “عروس غاز” و “کرکس مصری” از پرندگان و “لاکپشت دریایی سبز”، “لاکپشت دریایی سرخ”، “لاکپشت دریایی زیتونی”، “لاکپشت فراتی”، “افعی البرزی” و “افعی آذربایجانی” از رده خزندگان در وضعیت EN قرار دارند.
از رده دوزیستان ” سمندر کوهستانی کردستان ” و از رده ماهیان “چالباش”، “شیپ”، “قره برون”، “اوزون برون” و “فیل ماهی یا بلوگا” در معرض خطر هستند.
آنطور که در این گزارش ذکر شده است، وضعیت ماهیان آبهای آزاد ایران آورده نشده است و این آمار تنها ماهیان آبهای داخلی ایران را شامل می شود.
اتحادیه جهانی حفاظت (IUCN) هر ساله گزارشی مفصل از وضعیت جانداران شناسایی شده در جهان ارائه می کند. تقسیم بندی گونه های جهان بر اساس وضعیت حفاظتی، طبق گزارش IUCN انجام می شود. این گزارش به “فهرست سرخ” مشهور است. گزارش دفتر حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست از وضعیت مهره داران ایران نیز، با استناد به این گزارش مستند بین المللی صورت گرفته است.
همچنین IUCN در آخرین گزارش خود اعلام کرده است که از رده پستانداران ایران، اطلاعات “روباه ترکمنی”، “روباه شنی”، “روباه معمولی”، “نهنگ گرمسیری”، “دلفین بینی بطری”، “دلفین خاکستری”، “پروپویزبی باله” و از رده پرندگان، “گلاریول بال سیاه”، “سیاه خروس”، از رده خزندگان، “کفچه مار” و از رده دوزیستان “وزغ معمولی” (فرم قفقازی) و “سمندر تاجدار جنوبی” ناقص است.
رشد جوامع انسانی و به تبع آن رشد صنعت و کشاورزی و همچنین بهره برداری بی رویه از منابع طبیعی و حیات وحش در چند دهه اخیر باعث شده است تا فشار بر زیستگاه های طبیعت ایران بیشتر شود. این مسئله به کاهش چشمگیر جمعیت حیات وحش در سه دهه اخیر منجر شده است.

——-

منبع: اینجا