راز بقا
وقتی ما ایرانی ها این کلمه رو می شنویم ناخود آگاه یاد شیر و پلنگ و آهو می افتیم! یاد دشتهای پر از حیوان آفریقا!زرافه ها و گورخرها، کفتارها و لاشخور ها، یوزپلنگها و سرعت خیره کنندشون توی تعقیب آهوها ….
اما یه سوال!
چرا ما فقط حیات وحش رو تو آفریقا میدونیم؟ چرا همیشه فکر میکنیم حیوانهای مختلف فقط تو آفریقا وجود دارن؟چقدر در مورد حیوانات خودمون میدونیم؟ چند نفر از ما میدونه که تو ایران خودمون بیشتر این حیوان هان وجود دارن؟ پلنگ، گورخر، یوزپلنگ، کفتار و …
شاید واستون جالب باشه که بدونید ایران بزرگترین پستاندار دنیا یعنی وال آبی و کوچکترین اونها که یک حشره خوار کوچکه رو داره! حالا بگذریم از ۱۶۵ گونه پستاندار دیگه که توی همین ایران زندگی میکنن! یا اینکه بیش از ۵۱۰ نوع مختلف پرنده در ایران دیده میشن!و جالبتر اینکه بدونید تنوع حیات جانوری کشور ایران به تنهایی با کل قاره اروپا برابری میکنه!
حالا اگه بگم خیلی از این حیوان هایی که توی فیلمهای راز بقا از آفریقا نشون میده توی چند کیلومتری همین تهران زندگی میکنن چی میگید؟ شاید اسم خجیر رو شنیده باشید.منطقه ایی با وسعت ۱۰٫۰۰۰ هکتار که در شرق تهران واقع شده و فقط یک ربع ساعت با فلکه سوم تهرانپارس تهران فاصله داره! تو این منطقه که گفته میشه قدیمی ترین منطقه حفاظت شده جهانه و از ساله ۱۲۷۴ به عنوان شکارگاه سلطنتی حفاظت میشه حیواناتی مثل پلنگ، کفتار، گراز، روباه، گربه وحشی، پازن، بز کوهی، آهو و …. زندگی میکنن!
منطقه ایی خوش آب و هوا، با طبیعتی بکر که می تونید از فاصله ی نزدیک حیات وحش رو توی محیط زیست خودش ببینید نه از توی تلوزیون و حتی از پشت میله های قفس باغ وحش!
خجیر یه بهشت کنار این تهران با هوای کثیفشه که حتی خیلی از مردمش هم از وجود یه همچین جایی بی خبر هستن.البته از اونجاییکه اهمیت این منطقه از نظر زیست محیطی و به عنوان یک پارک ملی خیلی بالاست افراد بدون مجوز حق ورود به اونجا رو ندارن و چون سازمان محیط زیست برای بکر موندن چنین مناطقی خیلی تلاش میکنه روستاهای خجیر آب، برق و گاز ندارن! بدین معنی که توی منطقه شما چیزی به عنوان تیر برق نمی بینید!
این رو هم بگم که با وجود حفاظت شدید سازمان حفاظت محیط زیست از این منطقه به عنوان ریه های تنفسی شهر تهران، خجیر هم از توسعه ی بی برنامه ی انسان بی نصیب نمونده.سد ماملو و جاده ی پارچین- پاسداران که از قلب منطقه میگذره ساختار منطقه رو بطور کامل به هم ریخته. هر چند وقت یکبار هم خبر تصادف حیوانات منطقه با ماشینهایی که با سرعت بالا توی جاده ی اصلی حرکت می کنن شنیده میشه.شاید از خودتون بپرسین بودن یا نبودن یک حیوان چه فرقی میکنه؟ میتونم داستان انقراض ببر ایرانی رو مثال بزنم.زمانی که ببر توی جنگل های مازندران زندگی میکرد مردم فقط چون از ببرها می ترسیدن به شکارچی ها پول میدادن تا اونها رو بکشن. تا اینکه در سال ۱۳۳۲ آخرین ببر هم در مازندران شکار شد.در حالیکه تمام مردم منطقه که اکثرا کشاورز بودن فکر میکردن مشکل بزرگی رو حل کردن، متوجه شدن که وقتی ببری وجود نداشته باشه حیوان های دیگه ایی مثل گراز اونقدر زیاد میشن که صدمات زیادی به مزارع کشاورزی می زنن.از اون سال به بعد کشاورز های منطقه با مشکل خیلی بزرگتری مواجه هستند.چون گراز در هر نوبت زایمان میتونه بیش از ۱۲ نوزاد به دنیا بیاره که هر چیزی رو میخورن!
و اما با وجود تمام مشکلات موجود در خجیری که کنار بزرگترین شهر ایران قرار داره، ادامه زندگی حیات وحش به سختی در خجیر امکانپذیره. گسترش فعالیتهای بشری،خشکسالیهای اخیر، شهرک سازی و تخریب مراتع راز بقای حیات وحش منطقه رو پیچیده تر کرده!
و اما کاش زودتر بشر متوجه بشه که وجود حیوانات و طبیعت بکر در اطرافش راز بقا و زنده موندن نوع بشره!
به امید اون روز ….
سلام
اینم از متنی که در شماره ۱۲ ماهنامه راه موفقیت چاپ شد.
اما در مورد مطلب یوزپلنگ(ایران سرزمین شیران) که تو شماره قبلی ماهنامه چاپ شده بود هم باید بگم چون تایپ شدش رو نداشتم تو پالاس نذاشتمش!
خبر اینکه:من هم به آموزشکده بر می گردم!البته آلودگی محیط زیست!رشته اش رو دوست ندارم ولی خوب، چاره ایی نیست!
سبز باشید و استوار
مرتضی
Seshanbeh.com
