تنوع زیستی چیست؟
تنوع زیستی مفهومی است که امروزه در سه سطح ژن- گونه و اکوسیستم مطرح می گردد، ولی این واژه در سطح گونه شناخته شده تر بوده و کاربرد بیشتری دارد.
ژن ها عوامل به وجود آورنده گونه ها می باشند که آنها نیز به نوبه خود واحد اصلی سازنده اکوسیستم ها هستند.
کره زمین از بدو پیدایش تا به امروز شاهد ظهور و انقراض میلیونها گونه مختلف بوده است که شاید مجموع آنها بیش از ده برابر انواع موجودات امروزی باشد.
متأسفانه به دلیل عدم دسترسی کامل به آثار گونه های منقرض شده و یا در برخی موارد عدم وجود چنین آثاری، مطالعه و ارائه نظریه در رابطه با تنوع زیستی موجود بر روی کره زمین در دوران های گذشته آسان نمی باشد. با این وجود شواهد و مدارک مستند و جالبی از حضور بسیاری از گونه های منقرض شده در دسترس است که بوسیله آنها می توان زمان تقریبی ظهور گروههای مختلف جانوری را بر روی کره زمین تخمین زد.
امروزه بر روی کره زمین در حدود دو میلیون گونه موجود زنده شناسایی و نامگذاری شده اند که دانشمندان حدس می زنند که این رقم تا حدود ده میلیون قابل افزایش باشد. البته بخش عظیم این افزایش متعلق به گروههای بی مهرگان و بخصوص بندپایان می باشد.
بی شک مناطق گرمسیری کره زمین بالاترین درصد تنوع گونه ای را شامل می گردند بدین معنا که بیش از نیمی از انواع شناخته شده موجودات زنده در جهان، در این مناطق زیست می نمایند.
کشور ما، ایران، در منطقه پالئارکتیک و از لحاظ آب و هوایی در منطقه معتدله نیمکره شمالی واقع است. ایران به دلیل قرار گرفتن بر روی نوار بیابانی نیمکره شمالی از یک طرف و وجود رشته کوههای مرتفع و طولانی مانند زاگرس و البرز از طرف دیگر و همچنین مجاورت با دریای خزر و خلیج فارس و دریای عمان از زشمال و جنوب، صاحب اقلیم های بسیار متنوعی گشته که خود بر بروز تنوع بالای گونه ای بسیار مؤثر بوده است. تنوع اکوسیستم ها نیز در کشور ایران بسیار چشمگیر بوده که هر یک تعداد متنوعی از انواع موجودات زنده را در خود جای داده اند.
تنوع ژنی نیز درجمعیت های مختلف گونه های موجود بسیار بالا می باشد. این بدان معناست که با وجود اینکه بسیاری از جمعیت های موجود ممکن است به گونه ای واحد تعلق داشته باشند، ولی به دلیل دور بودن یا به نوعی ایزوله بودن این جمعیت ها از دیگران، ژنها در طول زمان های طولانی از قدیم تا امروز دستخوش تغییرات بسیاری گردیده اند که مطالعه بر روی آنها امکان دسترسی به نحوه تکامل آنها را میسر می سازد. این تغییرات در بسیاری موارد منجر به تولید گونه های مجزا نشده و این تنوع در سطح ژن باقی می ماند.
اکوسیستم ها نیز با داشتن شرایط خاص اقلیمی که منحصر به هر اکوسیستم می باشد، انواعی از موجودات زنده را در خود پربورش می دهند که اگر چه ممکن است با اکوسیستم های دیگر از لحاظ تشابه گونه ای همپوشانی داشته باشند ولی هریک از این گونه ها دارای نقشه ژنی متفاوتی هستند که در برخی موارد پس از گذشت هزاران یا میلیونها سال می تواند گونه های جدیدی را رقم بزند.
در اینجا برای آشنایی بیشتر با تنوع زیستی جهان در سطح گونه، دیاگرامی از تنوع گونه ای همه موجودات زنده ارائه شده است:
ref:http://www.irandoe.org
——————————————–
اینم یه عکس پالاس کادوی امروز:
Seshanbeh.com
